Ая
Дуучин Адарсүрэн
Мөрөөдлийн дуу
Таанын үнэрт салхи чи
Талын дээгүүр өнгөрөхдөө
Танхил хонгор түүнд минь
Танил дууг минь дамжуулаарай
Мунхагийн муу хараал нь Хүлцэнгүй билигийн хуягаар Хүрэн зүрхээ хуягласан Мэргидийн чихнээ ерөөл амуй. Б.Ринчин
Энэ биеэ зээлийн байшин мэт батгvйд санаж яв
Энэ насаа зvvдний vзэгдэл мэт vнэгvйд санаж яв
Аливаа xvний өмнө боол мэт дорд суурийг барьж яв
Адуу мэт орой унтаж, шувуу мэт эрт босож бай
Даяар бvxэн магтвал, vxдэл мэт зориггvй яв
Дайсан бvxэн муулбал уул мэт xөдөлгөөнгvй тэс
Xамаг ёсоон xазайлгалгvй, xаан xvн шиг бай
Xаралган соxор мэтээр бусдын мууг xараxгvй яв
Дээрэнгvй xэрvvлийг xэрэгсэлгvй дvлий мэт яв
Дээдэст зусардаxыг тэвчиж галзуу xvн шиг бай
Өөрийн эрдэмийг уурxайн сан шиг далдлан нууж яв
Өр ширтэй xvн шиг эд таваарын өглөг дандаан өгч яв
Зовж байгаа нөxөрт садан сvлбээтэн мэт туслаж бай
Зоргоор xэрэн xэсэж, орон магадгvй гөрөөс шиг яв
Зожиг xирс мэт ямагт гагцаараа бай
Зориуд xор идсэн мэт xэзээ vxэx магадгvйг бод
Гянданд чангалагдсан мэт энэ орчлонгоос уйдаж яв
Гэмт муу нөxрийг өстөнд vзэж сэмээр xолдож зайл
Ариун гvн увдисыг рашаан мэт vргэлж ууж яв
Амьсгалаx завгvй мэтээр сайн мөрийг бясалгаж яв
Алин vзэгдсэн бvxнийг илбэ мэтэд онон зоxио
Аялгуу дуу бvxнийг xадны цууриа адилд мэдэж зоxио
Чанадтай байлдалцаx мэт сэтгэлдээ xаруул тавьж
Чандмань эрдэнийн адилаар өвөр бусдын тусыг бvтээ
Товчилбол би vvнийг xийнэ, тvvнийг xийxгvй гэж
Тодорxой урьдаас ажиглаад шийдэж нэг орвол
Цангасан заан ус уруу зvтгэx мэт яавч буцалтгvй байж
Цаад эцэст нь xvртэл ажлаан магадтай гvйцээн зоxио...
Дулдуйтын Данзанравжаа
Ноён хутагтын сургаалаас
Гадаад биеийн явдал гэвэл
Ёстоныг хүндэл
Настаныг баярлуул
Ачтанаа өргө
Бачтанаасаа зайл
Сайнаас бүү сал
Садныг бүү эр
Олон бүү арилж
Огт бүү харамла
Олон дараагаар хэрэггүй явдлыг бүү арвитга
Онц зөрүүлхэж дээдсээс бүү сал
Муу нөхөртэй бүү нөхц
Зүйл бүрийн хувцас бүү өмс
Зүг тал үгүй бүү гайхуул
Хэлний өгүүлэх хэмээвэл:
Хэрцгийлж хэрүүл бүү үүсгэ
Хэгжүүрхэж омог бүү үүсгэ
Хэлбийж олон янз бүү урва
Саваагүй тохуун үг бүү хэлц
Санамсаргүй үг бүү хэл
Эвлэж муу санаатантай бүү зөвш
Эвдэрч олон зан бүү гарга
Хордож бусдын гэмийг бүү малт
Ховсорч хэрэггүй үг бүү зөө
Хуурч элдэв башир бүү хэл
Хоцорч нөхөр үгүй бүү суу хэмээв.
Сэтгэлийн чиг гэвэл:
Шинжлэлгүй бүү сэтгэ
Сэрэмжгүй бүү залхайр
Гэнэт нөхрийг бүү итгэ
Гэнэдэж хүнээс бүү урьт
Буруу юмыг бүү өмөөр
Бусдын юманд бүү шуна
Бузгай дээрэнгүй бүү загна
Бузар хилэнцийг бүү үүсгэ
Чөлөөгүй гэж бүү алгас
Чадал үгүй байж бусдыг бүү дуурай
Магад дээдсийг олж нөхөрлө
Муу явдалтнаас насад дутаа
Санасан бүрийг бүү итгэ
Салах учрахад бүү гомд
Буянтай санаанаас бүү холд
Бодь сэтгэлийг бүү март
Нийтийг товчилбол:
Самуун хүнтэй бүү учир
Санасан бүрийг бүү ярь
Тэр энэ гэж бүү эрэлх
Тэгэх ингэх гэж бүү зарла
Сонжилбол бүү уурла
Сонирхож бүү урва
Өгвөл эд мөн
Сахивал санваар мөн
Хүлцвэл хуяг мөн
Хичээвэл мөр мөн
Эс мартвал бясалгал мөн
Мэдвэл билэг мөн
Мунхаг хүнтэй оролдвол
Үйлийн үрийг үл мэдэх тул өөрөө гутна
Хүсэлтэй хүнийг чанга хоригловол
Гансрах тул аргаар номхотго
Ууртай хүнийг ширүүн хэлбэл
Аюул болох тул улмаар ухуул
Омогтой хүнийг дарлавал
Хорсох тул нэр цолоор баясга
Дээрэнгүй хүнийг хөгжөөвөл
Хэрэг гарах тул их битгий хэрэгс
Атаач хүнд нүүр эс өгвөл
Гомдох тул сайхан загна
Харамч хүн нэг ширхэг утсыг ч болов
Харамлах тул арилжаа бүү хий
Зусарч хүнтэй нөхөрлөвөл
Зоргоор болох тул дорд суудлыг барь
Ховч хүнтэй хэлэлцвэл
Бусдын гэмийг сонсох тул үгийг битгий итгэ
Их хүнийг эс нүүрдвэл
Өмөг үгүй болох тул ёсын төдий сайхан хүндэл
Боол хүнийг эс баярлуулбал
Явдал хождох тул бага сага юм өг
Өр бүү хий
Өглөг бүү тасал
Хулгай бүү хий
Ховсоргон бүү загна
Олноос зөнш
Онц өөрийн санааг сүүлд гарга
Хэлбэл бүү буц
Санавал бүү март
Хүнийг нүүрчилж
Хэргийг буруу бүү болго
Хүнд чиг үгүй загнаж
Сайхан зан үгүй бүү суу
Эд хэмээвэл ертөнцийн ёсны сургаал болой”
Владимир Высоцкий
Москва - Одесса
В который раз лечу Москва - Одесса, -
Опять не выпускают самолет.
А вот прошла вся в синем стюардесса как принцесса -
Надежная, как весь гражданский флот.
Над Мурманском - ни туч, ни облаков,
И хоть сейчас лети до Ашхабада.
Открыты Киев, Харьков, Кишинев,
И Львов открыт, - но мне туда не надо!
Сказали мне : "Сегодня не надейся -
Не стоит уповать на небеса!"
И вот опять дают задержку рейса на Одессу :
Теперь - обледенела полоса.
А в Ленинграде - с крыши потекло, -
И что мне не лететь до Ленинграда?!
В Тбилиси - там всё ясно, там тепло,
Там чай растет, - но мне туда не надо!
Я слышу : ростовчане вылетают, -
А мне в Одессу надо позарез!
Но надо мне туда, куда три дня не принимают,
И потому откладывают рейс.
Мне надо - где сугробы намело,
Где завтра ожидают снегопада!..
А где-нибудь всё ясно и светло -
Там хорошо, - но мне туда не надо!
Отсюда не пускают, а туда не принимают, -
Несправедливо - грустно мне, - но вот
Нас на посадку скучно стюардесса приглашает,
Доступная, как весь гражданский флот.
Открыли самый дальний закуток,
В который не заманят и награды,
Открыт закрытый порт Владивосток,
Париж открыт, - но мне туда не надо!
Взлетим мы, распогодится - теперь запреты снимут!
Напрягся лайнер, слышен визг турбин...
А я уже не верю ни во что - меня не примут, -
Опять найдется множество причин.
Мне надо - где метели и туман,
Где завтра ожидают снегопада!..
Открыли Лондон, Дели, Магадан -
Открыли всё, - но мне туда не надо!
Я прав, хоть плачь, хоть смейся, - но опять задержка рейса -
И нас обратно к прошлому ведет
Вся стройная, как "ТУ", та стюардесса мисс Одесса, -
Похожая на весь гражданский флот.
Опять дают задержку до восьми -
И граждане покорно засыпают...
Мне это надоело, черт возьми, -
И я лечу туда, где принимают!